home.gif (1845 bytes)

 

 

Louis Huivenaar
Gecertificeerd Register Taxateur en Restaurator van Harmoniums en Celesta's

horizontal rule

Geschiedenis van het Harmonium

Het harmonium heeft nog een redelijk jonge historie. In 1840 werd door de fransman Alexandre Debain een toetsinstrument met doorslaande tongen in een patent vastgelegd. Debain gaf zijn instrument de naam "harmonium", en probeerde zelfs deze naam middels dit patent te beschermen. Sinds die tijd is zijn uitvinding door anderen overgenomen. Het harmonium werd in de laatste helft van de vorige eeuw bij honderdduizenden gefabriceerd.

Parallel aan en direct volgend op deze ontwikkeling werd er in Amerika ook een instrument ontwikkeld, dat gebruik maakte van doorslaande tongen, het zogenaamde "Reed Organ", ook wel aangeduid als "American Organ".  Terwijl Debain in zijn instrumenten gebruik maakte van drukwind, werd er in de Amerikaanse systemen gebruik gemaakt van zuigwind.

Het drukwind instrument is in hoofdzaak gebouwd in Europa, met name in Frankrijk. Het latere zuigwindharmonium werd vooral gebouwd in Amerika, en in Europa in Duitsland.

Het drukwindharmonium onderscheidt zich door zijn krachtige klank duidelijk van het zuigwindharmonium, dat zachter en weker van klank is. Hierdoor werd het zuigwindharmonium vooral in huiskamers gebruikt.

In de tweede helft van de 19-e eeuw is er door diverse componisten muziek geschreven, speciaal voor het harmonium. Hier zijn de namen te noemen van Alain, BoŽllman, Cťsar Franck, Karg-Elert, Liszt, Reger, Widor, etc.

In de jaren na de tweede wereldoorlog verloor het harmonium zijn populariteit, en werd het vervangen door electronische muziekinstrumenten of andere muziekapparatuur. Oude instrumenten werden massaal vernietigd of "gemoderniseerd".

Gelukkig is de laatste 10 jaar een kentering te bespeuren, doordat er verschillende verenigingen rond het harmonium worden opgericht, en er ook middels CD en radio aandacht voor de harmonium muziek wordt gevraagd.                    Zo krijgt het harmonium langzaam aan de aandacht die het verdient, zijnde een instrument met een eigen karakter met een eigen cultuur-historische geschiedenis.

Meer informatie over het harmonium en zijn geschiedenis is te vinden in een aantal recente publicaties:

bulletDas Harmonium, geschreven door Prof. Ahrens 1996
bulletThe American Reed Organ and the Harmonium, geschreven door R.F. Gellermann, 1997
bulletThe International Reed Organ Atlas, geschreven door R.F. Gellermann, 1998

Ook op het internet is op een aantal plaatsen informatie te vinden over het harmonium, zijn constructie en zijn geschiedenis.

De meest interessante zijn:

 
bulletFrans van der Grijn his gigantic Harmonium- and Reedorgan website 
bulletKarg-Elert Society in Germany
bulletReed Organ Society in The Netherlands (Harmonium Vereniging Nederland HVN)
bulletHarmonium Museum in the Netherlands
bulletReed Organ Society (US)
bulletSchoichiro Toyama from Japan
bulletArbeitskreises Harmonium Germany
bulletPaul Carey Vocalions

 

 

Registered and certified Appraiser/Valuer 

Harmoniums, Reedorgans and Celestas

Federation of Appraisers (US) Valuers (UK), 

Brokers and Auctioneers in Movable Goods

Members certification # R 18252

 

Louis Huivenaar
Industrielaan 16a
6951 KG   DIEREN
The Netherlands

phone: +31 (0) 313 412133
mobil: +31 (0) 653 117697

  info (et) harmoniums.com 

VAT number - NL077356202B01

CoC Netherlands 35018861